Interview met de straalonderzoeker Markus Wöhrle

"Wij trekken hier nogal eens de zwembroek aan en gaan onder een nieuwe douchestraal staan. Ook al zijn er daarvoor mooiere plekken dan een technische waterproefstand met roostervloerplaat."

Als straalonderzoeker verzamelt Markus Wöhrle samen met zijn team op een wetenschappelijke manier observaties rond waterstralen. Op zijn werkplek bij Hansgrohe, de speciale eenheid straallaboratorium, documenteert hij de resultaten en leidt uit de verworven inzichten nieuwe douchefuncties af. Eén van zijn taken is methodes voor controle- en testprocédé´s ontwikkelen. Voor tests in het nieuwe kalklabo bijvoorbeeld, voor een betere meting van het straalbeeld of voor het uitwerken van functionele modellen. 

Markus Wöhrle – hoe wordt men straalonderzoeker?

Markus Wöhrle: Het beroep werd hier bij Hansgrohe geboren. Het ontstond uit de wens om het water te leren begrijpen. En dat niet alleen via natuurwetenschappelijk reeds bewezen formules, maar veeleer door observeren, experimenteren en uitdokteren. Dat kent een lange traditie bij Hansgrohe. Straalonderzoekers proberen te begrijpen wat ze met stralen allemaal kunnen doen. Wij maken nauwgezet aantekeningen over onze proeven en testreeksen, verifiëren en documenteren ze.

Hoe heeft uw loopbaan bij Hansgrohe zich ontwikkeld?

M.W.: Mijn eindexamen in milieu- en procestechniek heb ik afgelegd aan de universiteit in Offenburg, ik ben dus ingenieur. Mijn eindwerk schreef ik over kwaliteitsgarantie en meettechniek bij Hansgrohe AG. Daarna ging ik aan de slag in procestechniek en bekommerde mij om de verbetering van materialen en processen op het gebied van productie- en gebouwentechniek. Een jaar of tien geleden kreeg ik de kans om als ingenieur hier naar ontwikkeling over te stappen en de nieuwe speciale eenheid 'Straalonderzoek' voor waterstralen op te zetten.

Wat doet uw team van maandag tot vrijdag?

M.W.: Onze passie voor water begint niet om 8 uur om dan om 17 uur op te houden. We zijn er voortdurend mee bezig – bij het werk en in de vrije tijd. Hier in het straallabo verrichten wij fundamentele research. Wij observeren en onderzoeken waterstralen en hun gedrag. Wij werken daarbij volgens gestructureerde testvoorwaarden en houden rekening met alle geldende internationale normen. Aan deze richtlijnen moeten wij ons natuurlijk keurig houden.

Wij spelen in op reacties van klanten. Wij leren echter ook veel uit het dagelijks leven. Daar en in het dagelijks werk met het element water vinden wij tal van spannende effecten, technologieën en mechanismen, die ons helpen om onze producten te verbeteren. Wij gaan met open oren en ogen door het leven, om te zien wat men met een straal zoal niet kan doen. Hoe men water in de toekomst nog efficiënter kan benutten en verdelen.

Hoe documenteert u uw onderzoeksresultaten?

M.W.: Aangezien wij de kennis en de competentie op het gebied van water bij Hansgrohe willen uitbouwen, hechten wij veel waarde aan de zorgvuldige documentatie van alle gegevens. Wij werken met de modernste media en krachtige geheugenplatforms. Inmiddels is er een databank die tien jaar bestrijkt, met de evaluaties van onze proefseries. Opdat men kan terugvallen op de opgedane ervaringen, en niet steeds weer helemaal van voor af aan moet beginnen. Dat was niet altijd zo. Weliswaar werd er 30 jaar geleden al, door één persoon, onderzoek naar stralen verricht, maar zonder PC had men in die tijd natuurlijk niet de mogelijkheden die wij nu hebben.

Is het sanitair onderzoek hier 'state of the art', op de technologisch best mogelijke stand der ontwikkeling?

M.W.: Men kan natuurlijk altijd nog meer doen, maar Hansgrohe is tegenwoordig vermoedelijk toonaangevend op dit vlak. Alleen, wat het team hier betreft. Of met betrekking tot de meetmethoden, de stromingsberekeningen. Wij werken met poeders, harsen, vacuümgietprocédé´s, vervaardigen hele modules. Wij brengen onze voorontwikkelde delen in tekening met CAD (red.: computerondersteunde constructie), bouwen 3D-modellen en werken prototypes uit met het modernste rapid prototyping. Dat is een procédé, waarmee men snel functionele modellen creëert – met name als er complexe inwendige geometrieën bij komen kijken. Wij hebben de afgelopen jaren echt een kwantumsprong gemaakt.

Test u ook soms nieuwe dingen in levende lijve?

M.W.: Zeker en vast. Wij trekken hier nogal eens de zwembroek aan en gaan onder een nieuwe douchestraal staan. Ook al zijn er daarvoor mooiere plekken dan een technische waterproefstand met roostervloerplaat. Natuurlijk kan men een prototype van een douchekop ook mee naar huis nemen en in alle rust uitproberen. Van ons straalonderzoekers heeft iedereen thuis een dubbele aansluiting voor handdouches in zijn douche.

Bij de vervaardiging van douchekoppen en mengkranen spelen emotionaliteit en sensualiteit, criteria van weldadigheid en luxe een belangrijke rol. Maar welke prioriteit wordt er in uw onderzoek toegekend aan milieubescherming?

M.W.: Milieubescherming en duurzaamheid zijn bij Hansgrohe gaan loze kreten. Op dit gebied doet de onderneming al lang erg veel: vermijden van schadelijke stoffen in de productie of galvanotechniek, recycling, hernieuwbare energiebronnen. In het onderzoek naar stralen houden wij ons bezig met zinvolle waterbegrenzing om de verspilling een halt toe te roepen. Om ons af te zetten tegen de wegwerpmaatschappij komt bij ons kwaliteit duidelijk op de eerste plaats. Wij vervaardigen producten met een lange levensduur, en daarmee kan men een hoop doen om milieu en grondstoffen te ontzien. Afgezien daarvan is Hansgrohe er erg vroeg mee begonnen om verbruiksarme douchekoppen en mengkranen te ontwikkelen.

Speelt daar niet ook de Zwabische zuinigheid een rol?

M.W.: Ja, dat geloof ik best. Het efficiënte gebruik van water en energie is in ons onderzoekswerk altijd al de spil geweest waar alles rond draait. We kijken wel steeds naar de haalbaarheid. Als men probeert om spaarzame douchekoppen en mengkranen te ontwikkelen, dan moet men voortdurend grenzen aftasten: hoe ver kunnen wij het waterverbruik terugdringen en toch nog altijd een goede straal behouden, die optimaal reinigt en voor het gewenste douchecomfort zorgt? Anders staan vrouwen die de shampoo uit hun haar willen spoelen, uiteindelijk eeuwig onder de douche – en dat is helemaal niet ecologisch. Dat moet allemaal doelgericht worden onderzocht. Het mooiste is om producten te ontwikkelen die water en energie besparen, en die bovendien comfort en een hoge weldadigheidsfactor bieden.

Trefwoord AirPower. Dat werd hier in het straalonderzoek uitgevonden, niet waar?

M.W.: Ja, aanvankelijk ging het daarbij om de straalsoort RainAIR. Wij wilden een druppelende straal, net zoals de natuurlijke regen, creëren, eens iets anders dan de rechte straaldraden, de zogenaamde spaghettistralen. Wij wilden over een technologie beschikken, waarbij men een tweede medium toevoegt: water ondersteund door lucht. Deze inspiratie hebben wij opgedaan in de natuur van het Zwarte Woud: de beek, die zichzelf zuivert door lucht in het water te wervelen en deze te splijten, meestal op plekken waar hij snel en onrustig stroomt.

Hoe brengt men deze kennis over naar de douchewereld?

M.W.: De eerste stappen waren voorstelbaar eenvoudig: in de douchekop het water versnellen en zo lucht meesleuren in de douchekop. De integratie in een bestaand productdesign daarentegen is uiterst complex. AirPower werkt zo: De aangezogen lucht verdringt het water, en daarom heeft men er minder van nodig. De clou: Er is ook minder energie nodig om de geringere hoeveelheid water te verwarmen. Men krijgt bovendien een volledig ander straalbeeld: de met lucht verrijkte waterstraal is niet alleen voller, maar ook veelzijdiger.

Is dit procédé van de luchtwerveling de geniale inval van uw afdeling?

M.W.: Onder andere, ja. AirPower  heeft ons tal van mogelijkheden geopend. Het geheel is overigens tot stand gekomen door een fout. Bij een test merkte men plotseling dat er lucht in een douchekop werd gezogen. Er kwam geen water uit sommige sproeiers. Vervolgens dacht onze toenmalige chef en tegenwoordige voorzitter van de raad van toezicht, Klaus Grohe: "Probeer dat toch eens serieus in het echt klaar te spelen!" Zo heeft hij in aanzienlijke mate de aanzet gegeven tot de ontwikkeling. Wij hebben geëxperimenteerd, het aantal sproeiers veranderd, de straal nu eens harder, dan weer zachter gemaakt. Bij AirPower bestaat de kunst er namelijk ook in om de juiste diameterverhoudingen te vinden.

En vanuit bedrijfseconomisch oogpunt was en is de uitvinding zeker ook een heuglijk succesverhaal …

M.W.: Absoluut. Dit geknutsel aan de beluchting van douchewater heeft zich geloond. Wij zijn als eerste gerenommeerde sanitairbedrijf deze uitdaging aangegaan en bieden vandaag de dag een breed productgamma, dat werkt met de AirPower technologie, aan.

U zegt dat AirPower maar één geniale inval naast tal van andere was …

M.W.: Een andere uitvinding is de whirlmassage, waarbij de straal in een spiraal wordt veranderd. Deze cirkelende helixstraal heeft het voordeel dat er geen onaangename continue belasting voor één enkel gedeelte van de huid optreedt. Zoals de vingers van een masseur zwerft ook de straal over de huid. Dat was hard labeur, maar een schitterend succes. De: Raindance handdouches bijvoorbeeld werken tegenwoordig met een drievoudige helix: drie massagesproeiers cirkelen over de huid. Raindance is een bestseller geworden en heeft een trend gezet zoals een goede song. Hij is voor Hansgrohe de nummer één in het douche-assortiment. Hier vielen alle stukjes van de puzzel op de juiste plaats waar het ging om design en watertechnologie.

Zijn er ook zaken waarin u constant tijd en energie steekt, en die niet onmiddellijk met succes worden bekroond?

M.W.: Er zijn onderwerpen waarnaar wij fundamenteel onderzoek verrichten, daar moeten we jarenlang aan werken en geduld hebben. Dat houdt permanent onderzoekswerk in, bijvoorbeeld naar 'sterk kalkhoudend water'. Daar zijn er een aantal mogelijke uitgangspunten, die wij in ons kalklaboratorium nagaan. Zoiets vergt investeringen op lange termijn, met name bij nieuwe ontwikkelingen. Dat is werk dat maar in kleine stappen vordert, maar wel efficiënt moet blijven, want er zijn natuurlijk grenzen aan het budget. Maar wij beschikken reeds over ontwikkelingen en reinigingstechnologieën, die het leven in dit opzicht gemakkelijker maken, QuickClean bijvoorbeeld.

In het straallabo kan niet iedereen zomaar naar binnen en weer naar buiten wandelen. Het werk dat er wordt verricht valt onder geheimhouding ...

M.W.: Het straalonderzoek is inderdaad voor velen verboden terrein. Maar wij werken hier ook niet hermetisch afgesloten. Dat zou de communicatie met andere afdelingen bemoeilijken en ons beroven van een deel van de creativiteit. Wij zijn trots op ons ontwikkelingswerk. Je moet er niet aan denken wat er kan gebeuren als ondoordachte ideeën of half ontwikkelde producten hun weg naar de buitenwereld zouden vinden. De concurrenten slapen niet, op de sanitairmarkt moet men tegenwoordig snel reageren. Daarom houden wij hier één ruimte ontoegankelijk. En tot geheimhouding is sowieso elke werknemer verplicht.

Is uw job op een zeker moment niet uitgeput? Valt u binnen tien jaar echt nog een nieuw idee in om te spelen met water?

M.W.: Daarvan ben ik overtuigd: dit thema is onuitputtelijk. Water is nog niet echt goed onderzocht. Met name ten aanzien van het duurzaam gebruik zijn er nog tal van mogelijkheden. De ontwikkeling houdt aan en gaat alsmaar sneller. Hoe schaarser de grondstof water, des te belangrijker wordt ons werk. Grijswaterrecycling of warmteterugwinning zijn bijvoorbeeld gebieden met een enorm potentieel.

Afgezien van de ecologische thema´s: Wij leven in een tijd waarin plezier, genot, levenskwaliteit en de luxe van zich goed voelen een belangrijke rol spelen. Ook op dit gebied is het einde van het straalonderzoek nog lang niet in zicht.

Hebt u uw droomberoep gevonden?

M.W.: Als milieu- en procestechnicus voel ik me gelukkig dat we ons bij Hansgrohe in deze richting hebben ontwikkeld. Ik heb altijd al willen werken met water – en wel in een bedrijfstak, waarin men zinvolle producten kan ontwikkelen. Producten die de wereld duurzamer maken, misschien ook iets goeds teweegbrengen. Mijn medewerkers en ik trekken daar één lijn: wij willen water efficiënt inzetten, energiebesparende oplossingen vinden, uitgekiende systemen zoals warmteterugwinning uitwerken, kort gezegd: in grote stijl iets doen voor het milieu.

Bent u ook in uw vrije tijd een knutselaar?

M.W.: Ja, absoluut. Ik heb hier in Schiltach een oud vakwerkhuis zelf gerenoveerd. Jarenlang heb ik intensief klusjes opgeknapt om de charme en de romantiek te behouden – en toch een maximaal mogelijke energie-efficiëntie te verkrijgen. Ik knutsel graag voor mezelf, ook al heb ik daar op dit moment de tijd niet voor …

Hartelijk dank voor het gesprek.

Het interview werd afgenomen door Katja Volkmer, freelance journaliste, München.

Is steeds op zoek naar de perfecte straal: Markus Wöhrle, leider van Hansgrohe´s straalonderzoek.

Steeds op zoek naar de perfecte straal: Markus Wöhrle, leider van Hansgrohe´s straalonderzoek.

Hansgrohe gebruikt cookies om u de best mogelijke service te garanderen. Indien u verder surft op de pagina zonder uw instellingen te wijzigen, dan stemt u in met het gebruik van cookies.

   

OK
<% } //bolIsPublishMode %>